Lập kế hoạch khi chưa biết kết quả
Kết quả nằm ngoài tầm tay bạn, còn đầu óc cứ chạy qua mọi kết cục có thể.
Một buổi phỏng vấn, một kết quả xét nghiệm, giấy thị thực, kỳ thi hay quyết định của sếp: bạn chưa thể biết câu trả lời. Đầu óc muốn chạy trước mọi kết cục. Bài này giúp bạn lập một kế hoạch ngắn mà có ích, rồi dừng lại.
Có thể lập kế hoạch khi chưa biết kết quả không?
Có, bằng cách lên kế hoạch cho cách bạn đáp lại, không phải cho kết quả. Bạn không chọn được điều gì sẽ xảy ra. Bạn chọn được bước đầu tiên mình sẽ làm với mỗi hướng dễ xảy ra.
NHS gợi ý rằng lên kế hoạch trước là một cách đối phó với căng thẳng1. Điều quan trọng là giữ kế hoạch thật ngắn.
Kế hoạch ngắn làm tâm trí dịu lại. Kế hoạch dài chỉ nuôi thêm nỗi lo.
Bạn kiểm soát được gì, và không kiểm soát được gì?
Hãy kẻ một đường dọc giữa trang giấy. Bên trái, viết những gì bạn kiểm soát được: bạn chuẩn bị kỹ tới đâu, làm gì trong lúc chờ, nhờ ai giúp và nói với chính mình thế nào. Bên phải, viết những gì bạn không kiểm soát được: quyết định, thời điểm, người khác nghĩ gì.
Nhìn cột bên phải và nói: “Không phải việc mình quyết.” Rồi dồn sức vào cột bên trái. Như vậy, sức lực của bạn dồn vào đúng chỗ có thể tạo ra khác biệt.
Thử cách này: kế hoạch một trang
Dành khoảng mười phút.
- Viết tình huống trong một câu: “Mình đang chờ kết quả phỏng vấn.”
- Viết hai kết quả dễ xảy ra nhất, ví dụ “Mình được nhận” và “Mình không được nhận”.
- Với mỗi kết quả, viết một bước tiếp theo và một ngày. “Nếu được: đọc hợp đồng và hỏi ngày bắt đầu. Nếu không: xin nhận xét và sửa CV trong tuần đó.”
- Viết một điều bạn sẽ làm cho bản thân trong lúc chờ, như đi dạo sau bữa tối hay gọi cho một người bạn.
- Kẻ khung quanh trang giấy và viết “Thế là đủ cho lúc này.”
- Gấp tờ giấy hoặc đóng ghi chú. Khi đầu óc chạy ra một kết cục mới, hãy nói “Cái đó nằm ngoài kế hoạch,” rồi quay về ngày của bạn.
Nếu muốn đầy đủ hơn, bạn có thể thêm hướng thứ ba, nhưng dừng ở đó. Quá ba hướng là thành đoán mò.
Áp dụng vào một ngày thật
Nếu bạn đang chờ kết quả thi, cột bên trái có thể gồm ôn lại một phần còn yếu hay hẹn bạn bè đi chơi một buổi. Nếu bạn đang chờ kết quả khám bệnh, cột đó có thể gồm ghi sẵn câu hỏi cho bác sĩ, để tới lúc là bạn đã sẵn sàng.
Nếu bạn đang chăm sóc người thân, hãy thêm một dòng về sự giúp đỡ bạn có thể nhờ: anh chị em, hàng xóm, y tá ở phòng khám. Kế hoạch nhẹ hơn khi có người cùng gánh.
Vào một ngày ồn ào, đông đúc, hãy nói to hai hướng đó trong xe hay khi đi bộ. Nghe thành lời đôi khi thấy vững hơn là đọc.
Khi nào cần thêm hỗ trợ
Nếu việc chờ kết quả khiến bạn mất ngủ, bỏ ăn hay không làm việc được trong nhiều ngày, hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên viên tư vấn. Trang hỗ trợ của chúng tôi chỉ chỗ bắt đầu. Nếu bài tập khiến bạn bất an, chóng mặt hay gợi lại ký ức đau buồn, bạn cứ dừng lại.
Đọc tiếp
Nếu bạn đang chờ một tin nhắn, hãy đọc bài Chờ tin nhắn trả lời mà không cầm điện thoại. Nếu một suy nghĩ cứ quay lại, bài Gác một suy nghĩ lại cho đến khi biết thêm có thể giúp.
Để phân biệt chuẩn bị có ích với tập dượt không dứt, hãy thử bài Đang suy nghĩ quá nhiều hay đang chuẩn bị? Bạn cũng có thể dùng công cụ Bảng trút ý, công cụ này chỉ lưu những gì bạn gõ trong trình duyệt. Mọi bài cùng chủ đề có ở trang Tâm trí nhẹ nhàng hơn, từng bước nhỏ.
Khi đầu óc cứ tập dượt các kết cục, một bài thiền có hướng dẫn ngắn cho nó một giọng nói vững vàng để đi theo.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao lập kế hoạch khi tôi không biết chuyện gì sẽ xảy ra?
Hãy lên kế hoạch cho bước tiếp theo, đừng cho mọi kết cục có thể. Chọn hai kết quả dễ xảy ra nhất và viết một việc nhỏ cho mỗi kết quả. Xa hơn thế là đoán mò. Khi câu trả lời thật đến, bạn sẽ biết nên làm việc nào.
Vì sao đầu óc tôi cứ chạy qua mọi tình huống xấu nhất?
Tâm trí muốn sẵn sàng trước nguy hiểm, nên nó tập dượt những kết cục tệ. Đây là thói quen tự bảo vệ bình thường. Một kế hoạch ngắn viết ra cho tâm trí biết bạn đã có cách ứng phó, nhờ vậy nó thôi tập dượt mãi những kết cục ấy.
Lập kế hoạch bao nhiêu là đủ?
Dừng khi mỗi hướng dễ xảy ra đã có một bước tiếp theo kèm một ngày. Nếu bạn bắt đầu thêm bước cho những kết quả hiếm, hoặc các bước lặp lại, bạn không còn lập kế hoạch nữa. Bạn đang lo lắng trên giấy, và đã đến lúc cất trang giấy đi.
Nếu thấy kế hoạch vô ích vì tôi không kiểm soát được kết quả thì sao?
Bạn không kiểm soát được kết quả, nhưng bạn kiểm soát được việc chuẩn bị của mình và cách dùng thời gian chờ. Kế hoạch lo cho những phần đó. Nó không hứa hẹn kết quả nào. Nó giúp bạn sẵn sàng đáp lại một cách bình tĩnh.
Nguồn tham khảo
Đọc tiếp
Khi đầu óc cứ tập dượt các kết cục, một bài thiền có hướng dẫn ngắn cho nó một giọng nói vững vàng để đi theo.