Khi nào khó khăn thường ngày cần lời khuyên chuyên môn

Nếu bạn đã cố xoay xở rất lâu và thấy mọi thứ nặng hơn thường lệ, việc hỏi một người được đào tạo là hợp lý. Gặp chuyên gia không có nghĩa là bạn thất bại. Đó chỉ là thêm một lựa chọn thực tế, như nhờ đồng nghiệp đổi ca giúp.

Bài hướng dẫn này giúp bạn biết khi nào nên tìm đến ai đó, liên hệ ai ở Việt Nam, và chúng tôi biết gì, chưa biết gì về từng dịch vụ.

Làm sao biết đã đến lúc tìm người để nói chuyện?

Không có ranh giới chính xác, nhưng những dấu hiệu sau cho thấy đã đến lúc:

• áp lực kéo dài nhiều tuần hay nhiều tháng, không chỉ một giai đoạn khó
• giấc ngủ, ăn uống, công việc hoặc học hành bị ảnh hưởng
• bạn thấy không gượng nổi, hoặc thấy trống rỗng, tuyệt vọng
• người thân đã nói họ lo cho bạn
• bạn dùng rượu bia hay thứ khác để qua ngày

NHS khuyên nên gặp bác sĩ đa khoa nếu thay đổi thói quen ngủ không giúp được, bạn đã khó ngủ nhiều tháng, hoặc vấn đề giấc ngủ khiến cuộc sống hằng ngày khó xoay xở¹. Ý này cũng đúng với các mặt khác: nếu tự thay đổi mà không đỡ, hãy nhờ giúp đỡ.

NCCIH khuyên không dùng thiền hay chánh niệm để thay cho chăm sóc y tế chính thống, hoặc để trì hoãn việc gặp nhân viên y tế². Đọc một bài hướng dẫn, kể cả bài của chúng tôi, không bao giờ là lý do để chờ.

Nếu bạn đang gặp nguy hiểm, hoặc có ý nghĩ làm hại bản thân hay người khác, hãy gọi ngay 115 để được cấp cứu y tế hoặc 113 để gọi công an⁵.

Tôi có thể liên hệ dịch vụ nào ở Việt Nam?

Đây là những gì chúng tôi xác minh được, kèm những điều còn chưa rõ.

Đường dây Ngày Mai. Đường dây Ngày Mai nhận cuộc gọi qua số 096 306 1414, từ thứ Tư đến Chủ nhật, 13:00 đến 20:30, bằng tiếng Việt và tiếng Anh³. Giờ có thể thay đổi, nên hãy xác nhận khi gọi.

Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111. Đây là đường dây quốc gia miễn phí, mở 24 giờ, nhận tin báo về bảo vệ trẻ em và tư vấn cho trẻ em⁴.

Ngoài các số trên, hãy hỏi trực tiếp về chi phí và ngôn ngữ khi liên hệ.

Nếu muốn đến khám, trạm y tế, bệnh viện công hoặc phòng khám tư có thể là nơi liên hệ đầu tiên. Phí và thủ tục chuyển tuyến mỗi nơi một khác, nên hãy hỏi phòng khám khi gọi.

Làm sao hỏi rõ chi phí, ngôn ngữ và điều kiện?

Cứ hỏi thẳng. Đây là câu mẫu ngắn bạn có thể đọc hoặc nhắn:

“Xin chào, tôi muốn hỏi ba điều. Dịch vụ có miễn phí không? Tôi có thể dùng ngôn ngữ nào, tiếng Việt hay tiếng Anh? Tôi có cần giấy chuyển tuyến hay đặt lịch hẹn không?”

Hãy ghi lại câu trả lời. Nếu dịch vụ đầu tiên không hợp, hãy hỏi họ nơi nào có thể phù hợp hơn.

Thử cách này: chuẩn bị trong năm phút

Dành vài phút cho những ghi chú này giúp bạn kể rõ ràng hơn, để buổi gặp có ích cho bạn.

1. Ghi lại chuyện gì đang xảy ra và từ khi nào.
2. Ghi giấc ngủ, ăn uống, tâm trạng và công việc, mỗi thứ một dòng.
3. Liệt kê thuốc hoặc thực phẩm bổ sung bạn đang dùng.
4. Ghi một điều bạn mong được giúp nhất.
5. Lưu ghi chú trong điện thoại để sẵn sàng khi gọi.

Áp dụng vào một ngày thật

Nếu không thể nói chuyện ở nhà, hãy ra ngoài, ngồi trong xe hoặc gọi lúc nghỉ giải lao. Nếu khó mở lời, nhắn tin có thể dễ hơn, ở những nơi có dịch vụ này. Nếu bạn lo gia đình nghĩ gì, hãy nhớ rằng bạn là người quyết định kể với ai.

Nếu một bài tập khiến bạn bất an, chóng mặt hay gợi lại ký ức đau, bạn cứ dừng lại. Nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên viên tư vấn là ý hay, và trang hỗ trợ của chúng tôi có liệt kê nơi bắt đầu.

Đọc tiếp

Để biết thêm cách tìm đúng loại hỗ trợ, hãy đọc bài Tìm nơi hỗ trợ ngoài bài hướng dẫn. Nếu cần giúp về lời lẽ, bài Cách nhờ giúp việc cụ thể một cách rõ ràng có những câu bạn có thể mượn.

Để có một phút tĩnh lặng trong lúc chờ, công cụ Nhịp thở chạy trong trình duyệt và không gửi gì đi cả. Toàn bộ các bài nằm ở trang chủ đề Vơi bớt căng thẳng hằng ngày, từng bước nhỏ.