Ngồi thiền thấy khó chịu thì làm sao?

Ngồi mà đau thì đổi cách ngồi. Tập mà thấy tệ hơn thay vì bình tâm hơn thì dừng lại. Không điều nào khiến bạn thành người thiền kém.

Bạn không cần bồ đoàn, không cần ngồi xếp bằng hay một căn phòng im phăng phắc. Bài này giúp bạn tách những câu hỏi về sự thoải mái khỏi những câu hỏi cần câu trả lời chính thức hoặc cần đến chuyên gia.

Ngồi thấy khó chịu thì sao?

Hãy xem sự khó chịu là một thông tin. Đau không chứng minh bạn đang tiến bộ, và việc tập không đòi bạn phải chịu đựng.

Có nhiều tư thế đời thường dùng được. Chọn tư thế giúp bạn ngồi yên và tỉnh táo trong vài phút:

• Một chiếc ghế ăn, hai bàn chân đặt phẳng trên sàn.
• Một góc ghế sofa, kê gối sau thắt lưng.
• Mép giường, rất tiện khi ở chung một phòng nhỏ.
• Nằm xuống, nếu ngồi khó. Bạn có thể thấy buồn ngủ, và biết điều đó cũng có ích.
• Một chiếc ghế đẩu hay tấm chăn gấp kê dưới mông, nếu bạn thích ngồi dưới sàn.

Cần thì cứ cử động. Nhích người một chút không làm đứt mạch buổi tập. Nếu lần nào cũng đau đúng chỗ đó, bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu có thể khuyên bạn cách ngồi hợp với cơ thể mình.

Đâu là điều chỉnh cho dễ chịu, đâu là thay đổi phương pháp?

Phân biệt điều này giúp bạn vừa an toàn vừa trung thực.

Điều chỉnh cho dễ chịu là chuyện ngồi ở đâu và ngồi thế nào: ghế hay sàn, mở mắt hay khép nhẹ, có chăn hay không, tập vào giờ khác. Những điều này bạn tự quyết được.

Thay đổi phương pháp là thay đổi chính bài tập, như một nhịp thở riêng hay một tư thế mà người dạy hoặc nhà cung cấp đặt ra như một phần của kỹ thuật. Trước khi đổi phương pháp, hãy xem hướng dẫn chính thức của bài tập đó nói gì, hoặc hỏi nhà cung cấp.

Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp của Mỹ (NCCIH) có đưa ra lời khuyên về an toàn. Họ khuyên nên hỏi về quá trình đào tạo và kinh nghiệm của người hướng dẫn thiền, và cho bác sĩ của bạn biết các phương pháp bổ sung bạn đang dùng¹.

Bài nên hỏi gì khi chưa hiểu lời hướng dẫn có danh sách câu hỏi bạn có thể gửi.

Nếu buổi tập làm mình bất an thay vì thư thái?

Dừng lại, và lo cho bản thân trước. Buổi tập kết thúc sớm cũng không ảnh hưởng gì đến việc tập.

Một tổng quan năm 2020 về các nghiên cứu thiền cho thấy những tác dụng không mong muốn được báo cáo nhiều nhất là lo âu, trầm cảm và bất thường về nhận thức². Các tác giả nói những điều này có thể xảy ra cả ở người chưa từng có vấn đề sức khỏe tâm thần².

Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cũng nói chánh niệm (chú ý đến những gì đang diễn ra lúc này, một cách tử tế) không giúp được tất cả mọi người, và có người thấy tệ hơn sau khi thử³. Một buổi tập khó khăn không phải lỗi của bạn, và bạn không cần giải thích gì.

Thử cách này: cách vững vàng bước ra khỏi lúc khó

Dùng bất cứ khi nào buổi tập thấy quá sức. Mất chừng một phút.

1. Mở mắt và giữ mắt mở.
2. Nhìn quanh phòng và gọi tên ba thứ bạn thấy.
3. Ấn bàn chân xuống sàn và cảm nhận chỗ tiếp xúc.
4. Thở theo nhịp nào thấy tự nhiên. Đừng cố thở chậm lại.
5. Đứng dậy, vươn vai hoặc đi lấy ly nước. Rồi quyết định có dừng hôm nay không.

Nếu cảm giác vẫn còn, vẫn mạnh, hay quay lại mỗi lần bạn thử, hãy nói chuyện với ai đó, như phần dưới đây.

Có thể hỏi ai?

Mỗi loại câu hỏi nên hỏi một người khác nhau.

• Đau, chóng mặt hay bệnh lý: bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu.
• Cảm xúc nặng nề hay đáng sợ: bác sĩ, chuyên viên tư vấn hoặc đường dây hỗ trợ.
• Cách tập một bài cụ thể: người hướng dẫn hoặc nhà cung cấp.

Nếu việc tập khiến bạn bất an, chóng mặt hay gợi lại ký ức đau, bạn cứ dừng lại. Nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên viên tư vấn là một ý hay, và trang hỗ trợ của chúng tôi liệt kê nơi bạn có thể bắt đầu. Bài tìm nơi hỗ trợ ngoài bài hướng dẫn giải thích nên nói gì khi bạn liên hệ.

Thoải mái trong một ngôi nhà thật

Trong căn hộ ồn hay phòng ở chung, ngồi dưới sàn không phải lựa chọn hay. Thử chiếc ghế cạnh cửa sổ, hoặc ngồi trên giường với một chiếc gối. Bài một phút yên tĩnh trong ngôi nhà bận rộn có thêm nhiều ý.

Bạn có thể dùng Hẹn giờ thiền để giữ buổi tập ngắn, chẳng hạn hai phút, trong lúc tìm tư thế hợp. Mọi thứ bạn cài đặt không được gửi đi đâu cả.

Đọc tiếp

Nếu bạn đang nghĩ đến chuyện dừng một thời gian, bài tạm dừng việc tập thiền cũng không sao chỉ cách làm mà không thấy tội lỗi. Để biết buổi ngồi ngắn đầu tiên có thể ra sao, hãy xem buổi ngồi thiền đầu tiên sẽ như thế nào. Mọi bài trong loạt này đều ở trang chủ đề giữ thói quen thiền trong cuộc sống thật.