Bài hướng dẫn được làm và kiểm duyệt ra sao

Mỗi bài hướng dẫn bắt đầu từ một câu hỏi thật của độc giả, lấy dữ kiện từ danh sách nguồn đã kiểm tra, đi qua các bước kiểm tra tự động, và được một biên tập viên đọc trước khi đăng. Sau đó bài được cập nhật hoặc sửa khi có điều gì thay đổi.

Trang này đi qua từng bước đó, kể cả chỗ công cụ viết bằng AI tham gia và những điều quy trình không thể hứa.

Một bài hướng dẫn bắt đầu thế nào?

Nó bắt đầu từ một câu hỏi mà người đọc ở Việt Nam có thể thật sự hỏi, như “tôi không ngồi yên được” hay “thế này có trái với tôn giáo của tôi không?”. Chúng tôi viết cho đúng khoảnh khắc ấy, với ví dụ từ đời sống hằng ngày như chuyến xe buýt, căn nhà ồn ào hay nhóm WhatsApp của gia đình.

Dữ kiện đến từ đâu?

Chỉ từ những nguồn đáng tin: cơ quan y tế công cộng, các bài tổng quan nghiên cứu và, với ứng dụng, các trang của chính nhà cung cấp. Mỗi dữ kiện được lưu cùng đường dẫn và ngày chúng tôi mở nguồn, và một bài chỉ được dùng các dữ kiện trong danh sách đó.

Chúng tôi cũng giữ nguyên giới hạn của từng nguồn. Ví dụ, Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp của Mỹ (NCCIH) cho biết phần lớn nghiên cứu về thiền và chánh niệm còn ở bước đầu hoặc chưa chặt chẽ về mặt khoa học, nên cần đọc kết quả một cách thận trọng¹. Chúng tôi truyền đạt lời thận trọng đó chứ không cắt bỏ nó.

Các bạn có dùng công cụ viết bằng AI không?

Có. Một người đặt yêu cầu cho từng trang, và công cụ AI giúp soạn thảo và điều chỉnh các bài hướng dẫn. Chúng tôi nói rõ điều này vì bạn nên biết một trang được làm ra thế nào.

Sau đó, mọi con số, ngày tháng và phát hiện đều phải khớp với danh sách đã kiểm tra. Các bài của chúng tôi được viết mới trong từng ngôn ngữ, không dịch từng dòng.

Có những bước kiểm tra nào trước khi đăng?

Các bước kiểm tra tự động tìm những điều khẳng định không có nguồn, lời hứa về kết quả, trang sao chép và lời lẽ thúc ép. Một trang không đạt sẽ được sửa trước khi ai nhìn thấy.

Sau đó các biên tập viên, gồm người đọc bản ngữ cho tiếng Mã Lai và tiếng Hoa, đọc các trang để kiểm tra độ chính xác và giọng văn. Người đọc xem xét ý nghĩa và nguồn dẫn. Họ không biến một bài hướng dẫn thành lời khuyên y tế.

Việc kiểm duyệt không thể hứa điều gì?

Cần nói rõ các giới hạn. Một bài đã được kiểm duyệt vẫn có thể lỗi thời, và một nguồn có thể đổi sau khi chúng tôi đọc. Một bài hướng dẫn không thể đánh giá hoàn cảnh riêng của bạn.

Với các câu hỏi về sức khỏe, người đúng là bác sĩ hoặc chuyên viên tư vấn. Bài của chúng tôi về vì sao công cụ tự giúp không phải là đánh giá giải thích sự khác nhau này.

Thử cách này: kiểm tra nhanh một bài trong năm phút

Chọn một bài hướng dẫn bất kỳ và tự thử.

1. Tìm một câu có con số hoặc một phát hiện.
2. Mở nguồn ghi ở cuối trang.
3. Kiểm tra xem trang có nói nhiều hơn nguồn không.
4. Để ý xem trang có giữ các giới hạn của nguồn không.
5. Nếu có chỗ không khớp, ghi lại câu đó và nguồn.

Nếu bạn thấy chỗ không khớp, hãy yêu cầu sửa và chúng tôi sẽ xem xét.

Áp dụng vào cuộc sống hằng ngày

Bạn không cần kiểm tra mọi trang. Hãy kiểm tra những trang bạn sẽ làm theo, như một điều bạn có thể nói lại với gia đình hay một dịch vụ bạn có thể gọi. Về thông tin ứng dụng, bài cách kiểm tra thông tin ứng dụng và dịch vụ cho thấy chúng tôi xem những gì.

Khi nào cần thêm sự hỗ trợ

Nếu một bài hướng dẫn gợi lên đau khổ hoặc bạn lo về sức khỏe của chính mình, bạn cứ ngừng đọc và nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên viên tư vấn. Trang hỗ trợ của chúng tôi chỉ nơi bắt đầu.

Đọc tiếp

Hãy tìm hiểu cách chúng tôi giữ lời khẳng định và quảng cáo tách nhau trong bài tách bằng chứng khỏi quảng cáo ứng dụng. Cả bộ bài nằm ở trang nghiên cứu nói gì về thiền.

Nếu muốn thử một bài tập ngắn sau khi đọc, bài thiền có hướng dẫn bảy phút miễn phí của Sadhguru trong ứng dụng Miracle of Mind là một nơi tùy chọn để bắt đầu.