Bắt đầu bài tập

Biến tiêu đề bài tập thành hành động

Bạn đã đọc tiêu đề bài tập năm lần mà vẫn không biết bắt đầu từ đâu.

Người cha và con trai trò chuyện trên hiên, một phụ nữ cầm mũ đứng gần cửa.

Một tiêu đề bài tập có thể trông như bức tường chữ. Bạn đọc, thấy lạc, rồi mở điện thoại. Cách gỡ là tháo tiêu đề ra, từng từ một, đến khi hiện ra một hành động nhỏ.

Cách này dùng được cho bài tập ở trường phổ thông, bài cao đẳng, dự án nhóm và tiểu luận đại học. Mất khoảng mười phút.

Vì sao tiêu đề khó bắt đầu đến vậy?

Một tiêu đề nén cả công việc vào một câu. Đầu óc cố giải quyết tất cả cùng lúc rồi đứng khựng lại.

Khi tách ra từng phần, đầu óc chỉ phải giữ một mảnh mỗi lần. Mỗi mảnh đủ nhỏ để bắt tay vào làm.

Một tiêu đề gồm những phần nào?

Phần lớn tiêu đề bài tập có ba phần bạn đánh dấu được.

  • Từ chỉ yêu cầu: việc phải làm, như thảo luận, so sánh, giải thích hay đánh giá.
  • Chủ đề: điều cần viết, ví dụ ô nhiễm nước ở các con sông ở Việt Nam.
  • Giới hạn: ranh giới, như một giai đoạn, một địa điểm, số từ hoặc nhóm nguồn tài liệu.

Khi đã đánh dấu xong, tiêu đề trở thành một bộ chỉ dẫn thay vì một câu đố.

Thử cách này: từ tiêu đề đến hành động đầu tiên

Hãy lấy một cây bút và tiêu đề, in ra hoặc để trên màn hình.

  1. Khoanh từ chỉ yêu cầu. Viết bằng lời của bạn xem nó đòi bạn làm gì.
  2. Gạch chân chủ đề. Viết một câu về điều bạn đã biết.
  3. Đóng khung các giới hạn. Liệt kê rõ ràng: ngày tháng, địa điểm, độ dài, nguồn.
  4. Viết lại tiêu đề thành một câu hỏi bằng lời của bạn.
  5. Chọn hành động nhỏ nhất trả lời được một phần. Ví dụ: “Liệt kê ba nguyên nhân gây ô nhiễm sông từ ghi chú bài giảng.”
  6. Làm hành động đó trong mười phút.

Đây là một ví dụ. Tiêu đề: “Đánh giá vai trò của giao thông công cộng trong việc giảm ùn tắc ở TP. Hồ Chí Minh.” Từ chỉ yêu cầu là đánh giá, nên bạn cân nhắc điểm mạnh và điểm yếu.

Chủ đề là giao thông công cộng và ùn tắc. Giới hạn là TP. Hồ Chí Minh. Một hành động đầu tiên: liệt kê những gì bạn biết về các tuyến xe buýt và metro, mỗi tuyến một điểm mạnh và một điểm yếu.

Áp dụng vào đời sống thật

Nếu bạn ở chung phòng hoặc trong căn hộ ồn, hãy khoanh và gạch chân ngay trên xe buýt. Chỉ cần một cây bút.

Nếu bạn đi làm bán thời gian, chia cách này ra hai ngày: đánh dấu tiêu đề ngày đầu, làm hành động đầu tiên ngày thứ hai.

Nếu hôm nay bạn mệt, hãy dừng sau bước bốn. Một câu hỏi rõ ràng đã là tiến bộ thật.

Khi chính hướng dẫn chưa rõ

Có khi tiêu đề ổn nhưng phần còn lại của đề bài lại rối. Bảng kiểm bắt đầu cho hướng dẫn chưa rõ giúp bạn phân loại điều cần hỏi và điều có thể làm trước.

Khi đã có hành động đầu tiên, bản nháp đầu cần gì và điều gì để sau giúp bản làm đầu tiên của bạn gọn nhẹ.

Bước tiếp theo

Hãy dùng công cụ Hẹn giờ thiền làm đồng hồ mười phút cho bước sáu. Muốn xem thêm về mùa thi và ôn bài, hãy vào trang học và ôn bài.

Trang bắt đầu một việc gom mọi bài giúp bạn bắt tay vào làm. Nếu muốn lắng lại trước khi bắt đầu, buổi thiền có hướng dẫn 7 phút miễn phí của Sadhguru trong ứng dụng Miracle of Mind là một cách tùy chọn.

Câu hỏi thường gặp

Từ chỉ yêu cầu trong tiêu đề bài tập là gì?

Từ chỉ yêu cầu cho biết bạn phải làm gì với chủ đề. Thảo luận, so sánh, đánh giá, giải thích và mô tả mỗi từ đòi một việc khác nhau. Giải thích hỏi vì sao hoặc như thế nào. Đánh giá yêu cầu bạn cân nhắc điểm mạnh và điểm yếu. Khoanh từ này trước giúp bạn không viết một câu trả lời hay cho sai câu hỏi.

Nếu tiêu đề thật sự mơ hồ thì sao?

Hãy viết cách hiểu tốt nhất của bạn thành một câu, rồi kiểm tra lại. Xem thang chấm điểm, bài mẫu của khóa trước hoặc ghi chú bài giảng. Nếu vẫn chưa rõ, hãy gửi giảng viên hoặc giáo viên một câu hỏi ngắn và cụ thể. Trong lúc chờ, làm trước những phần hợp lý với mọi cách hiểu, như ghi chú nền.

Tôi có nên bắt đầu bằng phần mở bài không?

Không nhất thiết. Mở bài dễ viết hơn khi bạn đã biết mình sẽ lập luận gì. Hãy bắt đầu với phần bạn hiểu rõ nhất, có thể là một đoạn thân bài có sẵn dữ kiện. Viết mở bài sau cùng, khi bạn thấy được toàn bộ hình dạng của bài.

Trước khi khoanh từ đầu tiên của tiêu đề, buổi thiền có hướng dẫn ngắn cùng Sadhguru giúp đầu óc lắng lại để bài tập trông rõ ràng hơn.

Thiền 7 phút