การมีสติคืออะไร

การมีสติ (mindfulness) คือการใส่ใจกับสิ่งที่เกิดขึ้นตอนนี้อย่างอ่อนโยน พูดง่าย ๆ คือสังเกตขณะนี้ ไม่ใช่ประชุมที่เพิ่งจบหรือมื้อเย็นที่ยังต้องคิด แต่เป็นแก้วในมือ เสียงพัดลม และความรู้สึกของเท้าที่แตะพื้น

คุณไม่ต้องมีห้องเงียบ ลองได้ระหว่างเข้าคิว บนรถไฟฟ้า หรือตอนรอข้าวสุก

การมีสติหมายถึงอะไรกันแน่

บริการสุขภาพแห่งชาติของสหราชอาณาจักร (NHS) อธิบายว่าการมีสติคือการใส่ใจกับสิ่งที่เกิดขึ้นทั้งในตัวเราและรอบตัว ทีละขณะ¹ ส่วนศูนย์สุขภาพเชิงบูรณาการและการแพทย์เสริมแห่งชาติของสหรัฐฯ (NCCIH) อธิบายว่าเป็นการทำสมาธิรูปแบบหนึ่งที่เน้นการรู้ตัวอยู่กับปัจจุบันโดยไม่ตัดสิน²

พูดง่าย ๆ คือคุณสังเกต และไม่ต้องให้คะแนนตัวเอง ใจที่ลอยไม่ใช่ความผิดพลาด เป็นแค่จุดเริ่มต้นปกติ

ใจที่เงียบคือเป้าหมายหรือเปล่า

ไม่ใช่ บางคนเลิกไปเพราะใจยังวุ่นอยู่ แล้วคิดว่าตัวเองไม่เหมาะกับการฝึกนี้

NHS บอกว่าการมีสติไม่ใช่การทำให้ความคิดหายไป แต่เป็นการมองความคิดว่าเป็นเหตุการณ์ในใจที่มาแล้วก็ไป³ หัวที่แน่นจึงไม่เป็นไร คุณกำลังเรียนที่จะมองเห็นความคิด แทนที่จะถูกมันลากไปทุกเรื่อง

ลองทำ: หยุดหนึ่งนาทีด้วยประสาทสัมผัส

ทำได้ที่โต๊ะทำงาน ในลานจอดรถ หรือที่ร้านกาแฟระหว่างรอชาเย็น

1. หยุดสิ่งที่ทำอยู่ ปล่อยไหล่ลง
2. บอกชื่อสิ่งหนึ่งที่เห็นเบา ๆ เหมือนเพิ่งเคยเห็นครั้งแรก
3. สังเกตเสียงหนึ่งเสียง ใกล้หรือไกลก็ได้ พัดลม มอเตอร์ไซค์ เสียงเด็กหัวเราะ
4. รู้สึกถึงสิ่งหนึ่งที่สัมผัสอยู่ เก้าอี้ โต๊ะ ความอุ่นของแก้ว
5. หายใจช้า ๆ หนึ่งครั้ง แล้วทำเรื่องของวันต่อตามปกติ

ถ้าใจลอยไประหว่างทาง คุณแค่สังเกตเห็น และนั่นคือทักษะทั้งหมด

ปรับให้เข้ากับวันจริงของคุณ

เลือกช่วงที่มีอยู่แล้วในวัน จิบแรกของกาแฟ ทางเดินจากรถเข้าออฟฟิศ ไม่กี่วินาทีก่อนตอบกลุ่ม LINE ของครอบครัว

ถ้าบ้านเสียงดัง ให้เสียงนั้นเป็นสิ่งที่คุณฟัง ถ้าทำงานเป็นกะ ใช้ช่วงเงียบไหนก็ได้ที่มี แล้วเรียกมันว่าเช้าของคุณ ถ้าเหนื่อย หายใจช้า ๆ หนึ่งครั้งก็ยังนับ

ถ้าการฝึกครั้งไหนทำให้รู้สึกทุกข์ใจ เวียนหัว หรือนึกถึงความทรงจำที่เจ็บปวด หยุดได้เสมอ การคุยกับแพทย์หรือผู้ให้คำปรึกษาเป็นทางที่ดี และหน้าความช่วยเหลือของเรามีจุดเริ่มต้นให้

อ่านต่อ

บทความทั้งหมดในชุดนี้อยู่ในหมวดการมีสติในชีวิตประจำวัน ถ้าอยากฝึกกับอาหาร อ่านกินอย่างมีสติในมื้ออาหาร

ถ้าอยากรู้ว่าต่างจากการนั่งสมาธิอย่างไร ลองอ่านการทำสมาธิคืออะไร ส่วนเครื่องมือจังหวะหายใจ ใช้ฟรี และทุกอย่างที่ทำในนั้นไม่ออกไปนอกเบราว์เซอร์ของคุณ