กินอย่างมีสติในมื้ออาหารแบบไทย
คุณกินที่โต๊ะทำงานหรือในรถ และอยากให้สักมื้อรู้สึกต่างออกไป
กินอย่างมีสติคือการใส่ใจกับอาหารหนึ่งมื้อ หรือบางส่วนของมื้อนั้น อย่างเต็มที่ คุณลิ้มรส ดมกลิ่น และสังเกตว่าเมื่อไรอิ่มพอ ไม่มีอาหารต้องห้าม และไม่มีอะไรต้องนับ
ถ้าปกติคุณกินข้าวไปถือมือถือไป นี่เป็นการเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ และอาจกลายเป็นช่วงที่น่ารื่นรมย์ของวันด้วย
กินอย่างมีสติในที่นี้หมายถึงอะไร
การมีสติ (mindfulness) คือการใส่ใจกับสิ่งที่เกิดขึ้นตอนนี้อย่างอ่อนโยน และเข้ากับเรื่องอาหารได้ดี National Health Service (NHS) ของสหราชอาณาจักรอธิบายว่าเป็นการสังเกตสิ่งที่เกิดขึ้นทั้งในตัวเราและรอบตัว ทีละขณะ1 เมื่อเป็นเรื่องอาหาร ขณะนั้นก็คือมื้ออาหาร
การฝึกจึงง่าย กิน และรู้ว่ากำลังกิน ไม่มีใครให้คะแนน ไม่ได้ให้กินช้าแค่เพื่อให้ช้า กินให้น้อยลง หรือกินแบบ “คลีน”
ทำไมในวันธรรมดาถึงทำยาก
เพราะเรากินไปทำอย่างอื่นไปได้ง่ายมาก มื้อเที่ยงแทรกอยู่ระหว่างสองข้อความ มื้อเย็นอยู่หน้าทีวี มื้อเช้าอยู่ในรถตอนรถติด
นี่เป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่ความบกพร่อง แค่แปลว่านาทีแรก ๆ ของการใส่ใจอาจรู้สึกไม่คุ้น และแปลก ๆ อยู่บ้างในช่วงแรก
ลองทำ: สามคำอย่างมีสติ
เลือกมื้อไหนก็ได้ ข้าวมันไก่หนึ่งจาน ก๋วยเตี๋ยวหนึ่งชาม ส้มตำที่ตลาดนัด หรือกับข้าวเหลือจากเมื่อวาน
- ก่อนเริ่ม มองจานอาหารสักไม่กี่วินาที สังเกตสีและไอร้อน
- ดมกลิ่นอาหาร ปล่อยไหล่ลง
- กินคำแรก สังเกตรสชาติ ความร้อน และสัมผัส
- วางช้อนลงระหว่างคำ ในสามคำแรก
- สังเกตเมื่อใจลอยไป แล้วพามันกลับมาที่คำถัดไป
- หลังคำที่สาม จะกินแบบปกติก็ได้
ถ้าใจลอยไปเรื่องงาน คุณแค่สังเกตเห็น และนั่นคือการฝึกที่กำลังได้ผล
ปรับให้เข้ากับวันจริงของคุณ
เลือกมื้อที่ง่ายที่สุด สำหรับคนทำงานออฟฟิศที่ยุ่ง อาจเป็นกาแฟแก้วแรกกับขนมปังปิ้ง สำหรับพ่อแม่ อาจเป็นคำแรกก่อนลูก ๆ เริ่มคุย
ถ้าต้องกินเร็วที่ร้านเพราะคิวยาว ใส่ใจแค่รสแรกก็พอ ถ้าคุณทำอาหารให้คนอื่นแล้วกินเป็นคนสุดท้าย กลิ่นอาหารที่ทำเองเป็นช่วงหยุดของคุณได้ ถ้าคุณถือศีลอด จิบแรกและคำแรกตอนละศีลอดเป็นจุดเริ่มที่งดงาม
ถ้าเรื่องอาหารเป็นเรื่องอ่อนไหวสำหรับคุณ ข้ามบทความนี้ได้เลย ถ้าการฝึกครั้งไหนทำให้รู้สึกทุกข์ใจ เวียนหัว หรือนึกถึงความทรงจำที่เจ็บปวด หยุดได้เสมอ การคุยกับแพทย์หรือผู้ให้คำปรึกษาเป็นทางที่ดี และหน้าความช่วยเหลือของเรามีจุดเริ่มต้นให้
อ่านต่อ
บทความทั้งหมดในชุดนี้อยู่ในหมวดการมีสติในชีวิตประจำวัน ถ้าอยากเห็นภาพรวมก่อน อ่านการมีสติคืออะไร
เมื่อกินกับครอบครัว ใส่ใจมื้ออาหารที่กินร่วมกัน บอกวิธีทำโดยไม่ทำให้โต๊ะเงียบกริบ ถ้าอยากเลือกความสุขเล็ก ๆ ที่ไม่ใช่อาหาร ลองเลือกทำเรื่องเล็ก ๆ ที่คุณชอบ
ถ้าอยากฝึกใส่ใจกับสิ่งเดียวอย่างเต็มที่ การทำสมาธิแบบมีเสียงนำสั้น ๆ มีเสียงสงบให้ฟังตาม ระหว่างที่คุณเรียนรู้ว่าความรู้สึกนั้นเป็นอย่างไร
คำถามที่พบบ่อย
กินอย่างมีสติคือการคุมอาหารไหม
ไม่ใช่ ไม่มีกฎว่าต้องกินอะไร กินเท่าไร หรือกินเมื่อไร แค่ชวนให้ใส่ใจกับอาหารตรงหน้าสักไม่กี่นาที คุณยังกินสิ่งที่ชอบได้ตามเดิม และอาจเพลิดเพลินกับมันมากขึ้นอีกนิด
ถ้ามีเวลากินข้าวเที่ยงแค่สิบนาทีล่ะ
สิบนาทีก็พอ เลือกสามคำแรกแล้วใส่ใจกับมันเต็มที่ หลังจากนั้นกินตามปกติ ส่วนเล็ก ๆ ของมื้อเดียวก็นับเป็นการฝึกแล้ว
กินกับคนอื่นแล้วทำได้ไหม
ได้ และไม่ต้องประกาศให้ใครรู้ สังเกตรสแรก กลิ่น ความอุ่นของจาน แล้วค่อยร่วมวงสนทนา บทความของเราเรื่องมื้ออาหารร่วมกันมีรายละเอียดเพิ่ม
ถ้าเรื่องอาหารเป็นเรื่องยากสำหรับฉันล่ะ
ข้ามการฝึกนี้ไปได้เลยเมื่อเรื่องอาหาร น้ำหนัก หรือการกินทำให้กังวล รู้สึกผิด หรือทุกข์ใจ แพทย์หรือผู้ให้คำปรึกษาช่วยคุณได้ และหน้าความช่วยเหลือของเรามีจุดเริ่มต้นให้ ไม่มีอะไรในนี้ขอให้คุณเปลี่ยนวิธีกิน
แหล่งข้อมูล
อ่านต่อ
ถ้าอยากฝึกใส่ใจกับสิ่งเดียวอย่างเต็มที่ การทำสมาธิแบบมีเสียงนำสั้น ๆ มีเสียงสงบให้ฟังตาม ระหว่างที่คุณเรียนรู้ว่าความรู้สึกนั้นเป็นอย่างไร