ความเพลิดเพลิน

เปิดพื้นที่ให้งานอดิเรกที่ห่างหายไป

กีตาร์ สมุดวาดรูป หรือลูกฟุตบอลยังรออยู่ และตัวคุณก็เช่นกัน

ผู้ชายสูงอายุวาดรูปใบไม้ที่โต๊ะบนระเบียง

งานอดิเรกเก่ากลับมาได้ทุกวัย และคุณกลับไปแบบมือใหม่ได้ ไม่ต้องตามให้ทัน ไม่ต้องแสดงให้ใครดู และไม่ต้องทำให้มันมีประโยชน์ แค่มีเวลาสักนิด กับเหตุผลที่จะได้สนุก

ถ้าคุณบอกตัวเองมานานว่า “เมื่อก่อนชอบสิ่งนี้มาก” แต่ก็ไม่เคยหยิบมันขึ้นมาอีก บทความนี้คือแรงผลักเบา ๆ

ทำไมงานอดิเรกถึงห่างหายไป

ชีวิตเต็มขึ้นเรื่อย ๆ งาน ลูก พ่อแม่ที่อายุมากขึ้น และความเหนื่อยกินชั่วโมงเงียบ ๆ ไปหมด งานอดิเรกจึงมักเป็นสิ่งแรกที่เราตัดออก

บางครั้งเราหยุดเพราะรู้สึกว่าไม่เก่งเหมือนเดิมแล้ว ความรู้สึกนั้นทับความสนุกไว้จนมองไม่เห็น คุณวางความรู้สึกนั้นลงได้

กลับไปเป็นมือใหม่ได้ไหม

ได้ และความไม่คล่องก็เป็นเสน่ห์อย่างหนึ่ง สังเกตว่าคุณสนุกกับอะไรในสิบนาทีแรก ไม่ใช่ว่ามันเทียบกับเมื่อหลายปีก่อนอย่างไร

คุณไม่ได้แข่งกับตัวเองตอนอายุน้อยกว่า ถ้าไล่โน้ตบนคีย์บอร์ดแล้วเสียงสั่น หรือภาพแรกดูแปลก ๆ นั่นก็แค่แบบของวันนี้

ทำเพื่อความสนุกล้วน ๆ ได้อย่างไร

ทิ้งความคิดที่มักตามงานอดิเรกมาด้วย เช่น คะแนน การทำต่อเนื่องทุกวัน คนดู หรือรายได้ ไม่ต้องโพสต์ ไม่ต้องขาย และไม่ต้องเก่งขึ้นตามกำหนด

หลังทำแต่ละครั้ง ถามคำถามเดียวว่า ชอบไหม ถ้าชอบ ก็นับแล้ว ถ้าไม่ชอบ ครั้งหน้าลองอะไรที่ต่างไปนิดหน่อย

ลองกลับไปหามันสิบนาที

ทำตามขั้นตอนนี้เพื่อค่อย ๆ กลับไปหาสิ่งที่เคยชอบ โดยไม่ต้องกดดันให้เก่งเหมือนเดิม

  1. เลือกงานอดิเรกที่คิดถึงที่สุด ถึงจะรู้สึกว่ามันดูไร้สาระก็ตาม
  2. หาทางที่ง่ายที่สุดที่จะได้แตะมันสิบนาที เช่น หยิบหนังสือลงจากชั้น ตั้งสายกีตาร์ หรือเปิดสมุดวาดรูป
  3. ตั้งเวลาสิบนาที หรือไม่ตั้งเลยก็ได้
  4. เล่นหรือฝึกโดยไม่มีเป้าหมาย แล้วหยุดเมื่อหมดเวลา หรือหยุดก่อนถ้าเหนื่อย
  5. หลังจากนั้น เขียนหนึ่งประโยคว่าชอบอะไร

แค่นั้นเอง ทำอีกเมื่ออยากทำ ไม่ใช่เพราะปฏิทินสั่ง

ไอเดียที่ไม่ต้องแข่งขันและเข้าถึงง่าย

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าจะกลับไปทำอะไร นี่คือตัวเลือกเบา ๆ ส่วนใหญ่ใช้เงินน้อยหรือฟรี

  • สเก็ตช์ ขีดเขียน หรือระบายสีด้วยดินสอกับกระดาษเก่า
  • เดินหรือปั่นจักรยานตามจังหวะของตัวเองรอบย่านบ้าน
  • ร้องเพลงหรือฮัมตามเพลงเก่า ๆ
  • ทำอาหารสูตรโปรดของครอบครัวหนึ่งเมนู
  • อ่านหนังสือจากห้องสมุดหรือจากการแลกหนังสือ
  • ปลูกสมุนไพรสักกระถางไว้ริมหน้าต่าง
  • เล่นบอร์ดเกมหรือไพ่กับครอบครัว โดยไม่นับคะแนน
  • เรียนคำในภาษาใหม่สักสองสามคำจากวิดีโอฟรี

ถ้าเงิน พื้นที่ หรือการเคลื่อนไหวมีจำกัด ยืม แบ่งกันใช้ หรือดัดแปลงได้ แบบนั่งทำ แบบในบ้าน และแบบไม่ใช้โทรศัพท์ ก็นับเป็นงานอดิเรกจริงเท่ากัน

ใส่ลงในวันจริงของคุณ

เลือกเวลาที่มีอยู่แล้ว สิบนาทีหลังกินข้าวเย็น ช่วงว่างระหว่างหุงข้าว หรือบ่ายวันอาทิตย์ที่บ้านเงียบ สั้นและบ่อยทำง่ายกว่ายาวแต่นาน ๆ ครั้ง

ถ้าชอบมีโครงสร้าง เครื่องมือเริ่มใหม่เบา ๆ ช่วยได้ จะใช้เบา ๆ หรือไม่ใช้เลยก็ได้ ความสนุกของคุณไม่ต้องมีตารางคำนวณ

ถ้าการกลับไปหางานอดิเรกเก่าทำให้เศร้าหรือนึกถึงความทรงจำที่เจ็บปวด หยุดได้เสมอ การคุยกับแพทย์หรือนักให้คำปรึกษาเป็นทางที่ดี และหน้าความช่วยเหลือของเราบอกว่าควรเริ่มที่ไหน

ยังปรับตัวอยู่ จะสนุกกับอะไรได้บ้าง

ช่วงที่เพิ่งย้ายที่อยู่ เริ่มงานใหม่ หรือเริ่มเรียนคอร์สใหม่ ทุกอย่างดูวุ่นไปหมด ความสนุกอาจรู้สึกเป็นของฟุ่มเฟือย ความสุขเล็ก ๆ ธรรมดา ๆ ช่วยให้รู้สึกเป็นตัวเองอีกครั้ง

เลือกสิ่งที่ไม่ต้องนัดกับใคร เช่น

  • เดินไปร้านกาแฟหรือสวนสาธารณะที่ใกล้ที่สุด ตามจังหวะของตัวเอง
  • ฟังเพลงโปรดหรือพอดแคสต์ระหว่างเดินทางไปทำงาน
  • อ่านหนังสือสักไม่กี่หน้าก่อนนอน
  • ทำอาหารจานที่กินมาตั้งแต่เด็กสักหนึ่งเมนู

ไม่ต้องเข้ากลุ่มหรือหาเพื่อนจากสิ่งนี้ ถ้ามีใครชวน จะตอบตกลงหรือยังก็ได้ ทั้งสองแบบไม่เป็นไร

ทำให้เล็กและทำซ้ำได้ ความสุขสิบนาที สัปดาห์ละสามครั้ง จะค่อย ๆ สอนให้ที่ใหม่รู้ว่ามีสิ่งคุ้นเคยอยู่ในนั้นได้

ถ้าเหนื่อยหรือหม่นหมองจนสนุกกับอะไรไม่ได้เป็นเวลานาน ลองคุยกับคนที่ไว้ใจหรือแพทย์ และหน้าความช่วยเหลือของเราบอกว่าควรเริ่มที่ไหน ความสนุกรอได้จนกว่าคุณจะได้พักก่อน

อ่านต่อ

ถ้าอยากสนุกโดยไม่นับคะแนน อ่านสนุกกับกิจกรรมโดยไม่ต้องวัดผล ถ้าอยากมองภาพกว้างว่าสัปดาห์ที่ดีเป็นอย่างไร ลองอ่านสุดสัปดาห์แบบไหนที่รู้สึกอิ่มใจ

ถ้าอยากผูกงานอดิเรกเข้ากับคุณค่าของคุณ ดูเลือกทำสิ่งหนึ่งที่มีความหมายกับคุณ ทุกอย่างรวมอยู่ในหน้าความสุข ความหมาย และความผูกพัน

ถ้าอยากมีเวลาเงียบ ๆ สักไม่กี่นาทีเพื่อนึกถึงสิ่งที่เคยรัก การทำสมาธิแบบมีเสียงนำสั้น ๆ เป็นที่สงบให้ทำแบบนั้นได้

คำถามที่พบบ่อย

กลับไปเป็นมือใหม่โดยไม่ต้องเก่งเร็วได้ไหม

ได้ เป็นมือใหม่ได้ และจะเป็นมือใหม่ต่อไปก็ได้ คุณไม่ได้ฝึกเพื่อแข่งอะไร ถ้าหนึ่งชั่วโมงกับเครื่องดนตรีหรือพู่กันเก่ารู้สึกเก้ ๆ กัง ๆ นั่นก็แค่ตัวคุณในวันนี้ ความสนุกคือเครื่องวัดเดียวที่ต้องใช้

จะทำงานอดิเรกเพียงเพราะชอบได้อย่างไร

ตัดเป้าหมาย คะแนน และคนดูออกไป ไม่ต้องถามว่ามีประโยชน์ไหมหรือทำเงินได้ไหม ถามแค่ว่าชอบไหม ถ้าคำตอบคือชอบ เวลานั้นก็ใช้ไปอย่างคุ้มแล้ว และไม่ต้องพิสูจน์ให้ใครดู

ถ้าไม่มีเงินซื้ออุปกรณ์ล่ะ

เริ่มจากของที่มีอยู่แล้วหรือยืมได้ ห้องสมุดให้ยืมหนังสือ และบางแห่งให้ยืมเครื่องดนตรีด้วย ศูนย์ชุมชน เพื่อนบ้าน และวิดีโอออนไลน์ช่วยเติมส่วนที่ขาดได้ เริ่มด้วยของถูกหรือของมือสองก็เป็นการเริ่มจริง ๆ

ต้องใช้ตัววางแผนไหม

ไม่ต้อง ตัววางแผนเหมาะกับบางคน ส่วนบางคนชอบทำเมื่ออยากทำ ใช้เครื่องมือเริ่มใหม่เบา ๆ อย่างผ่าน ๆ หยิบไปแค่ไอเดียเดียว หรือไม่ใช้เลยก็ได้ งานอดิเรกของคุณไม่ได้ขึ้นอยู่กับตาราง

ถ้าอยากมีเวลาเงียบ ๆ สักไม่กี่นาทีเพื่อนึกถึงสิ่งที่เคยรัก การทำสมาธิแบบมีเสียงนำสั้น ๆ เป็นที่สงบให้ทำแบบนั้นได้

สมาธิ 7 นาที